درمان دررفتگی مکرر مفصل شانه و کتف با جراحی

دررفتگی شانه و دررفتگی کتف و بازو زمانی رخ میدهد که گوی استخوان قسمت بالایی بازو (هومروس) در اثر وارد شدن نیرویی شدید به طور کامل از جای اصلی خود در کاسه شانه (حفره گلنوئید) خارج شود.

دررفتگی شانه و کتف معمولاً با درد شدید همراه است و بیمار تا زمان برگرداندن شانه به حفره نمیتواند دست و بازو را حرکت دهد.

نیمه دررفتگی در صورتی رخ میدهد که مفصل شانه تاحدی از محل اصلی خود خارج شود و به سرعت و خود به خود نیز جا بیفتد.

دررفتگی کامل و نیمه دررفتگی شانه میتواند پیآمد وارد شدن ضربه یا ترومای ناگهانی یا ناپایداری مفصل باشد.

مفصل شانه متحرک ترین مفصل بدن و دارای دامنه حرکتی شگفتآور است. مفصل شانه این امکان را برای ما فراهم میآورد تا دست را بالای سر ببریم، پشت سر و بدن بچرخانیم و در جهتهای مختلف دراز کنیم. اما بهای این دامنه حرکتی گسترده ناپایداری مفصل است.

نشانه ها و علائم دررفتگی شانه شامل موارد زیر است

• ظاهر شانه خارج از حالت طبیعی می باشد
• ورم یا کبودی
• درد شدید
• عدم توانایی برای حرکت دادن مفاصل شانه

دررفتن شانه می تواند همچنین باعث بی حس شدن، ضعف یا احساس سوزش در نواحی نزدیک آسیب دیدگی مثل ناحیه گردن یا پایین بازوی فرد شود. عضلات شانه ممکن است در این حالت دچار اسپاسم شوند و این مشکل معمولاً با افزایش درد همراه است. دررفتگی کتف می تواند در نتیجه آسیب های ورزشی، صدمه های مربوط به فعالیت های شدید، افتادن یا تصادف کردن ایجاد شود.

علت

شانه ممکن است پس از وارد شدن آسیب جدی به آن همچون افتادن یا کشیدگی بیش از حد دست یا به خاطر ضربه مستقیم به شانه، دچار در رفتگی شود یا ممکن است این شرایط بدون آسیب دیدگی جدی (در رفتن شانه بدون دلیل) در بیمارانی مشاهده شود که دچار شلی ذاتی مفاصل هستند (بیماران مبتلا به نرمی مفاصل). در بعضی بیماران همچون ورزشکاران فعال در حوزه پرتاب وزنه، تکرار حرکت پرتاب وزنه با فشار باعث کشیدگی کپسول جلوی شانه شده و این شرایط می تواند باعث دررفتن شانه یا نیم در رفتگی آن شود (در رفتگی در نتیجه آسیب های جزئی).

دلایل در رفتن مکرر

مفصل شانه بطور بالقوه یک مفصل بی ثبات است و دلیل این موضوع به خاطر پهن تر بودن سر استخوان بازو (بخش کروی) نسبت به حفره (فرو رفتگی) گلنوئید در قسمت خارجی استخوان کتف است. در نتیجه پایداری مفصل شانه وابسته به بافت های نرم اطراف آن همچون لابروم، کپسول و رباط ها می باشد.

هنگامی که شانه به خاطر آسیب وارد شده دچار دررفتگی شانه در قسمت جلو می شود، بخش کروی (سر استخوان) شانه از مفصل (حفره) مربوط به آن با فشار خارج می شود. این عامل باعث ایجاد مشکل برای لابروم، کپسول و رباط های جلوی بازو می شود. در اصطلاح به این مشکل جراحت بانکارت گفته می شود. گاهی اوقات هنگام دررفتن شانه سر استخوان بازو (بخش کروی) بر روی لبه جلوی حفره (فرو رفتگی) قرار می گیرد و این مشکل باعث عقب رفتن بخش کروی از محل صحیح آن می شود. در اصطلاح به این مشکل جراحت هیل ساک گفته می شود.

در تعدادی از بیماران در رفتگی شانه بانکارت بطور کامل درمان نمی شود و باعث می شود مفصل ناپایدار شده و در اثر آسیب دیدگی های به نسبت کمتر (آسیب دیدگی جزئی) یا حتی بدون آسیب دیدگی مشخصی مستعد ایجاد در رفتگی مکرر شود. امروزه مشخص شده که هر چه بیمار در زمان اولین دررفتگی شانه جوان تر باشد (در سنین کمتر از 25 سالگی)، احتمال در رفتگی مکرر شانه افزایش پیدا می کند. در این حالت احتمال در رفتن مجدد شانه پس از اولین در رفتگی میتواند 70 تا 90 درصد در افراد دارای سن کمتر از 25 سال باشد. به این ترتیب با هر بار در رفتن شانه، کپسول قرار گرفته در جلوی شانه دچار کشیدگی شده و نازک می شود و در نتیجه باعث می شود دررفتگی مکرر بسیار ساده می شوند.

از طرف دیگر، در بیمارانی که مشکل ذاتی نرمی مفاصل دارند، مفصل شل شده و آزاد می شود و به این ترتیب فرد به سادگی با وارد شدن آسیب های جزئی یا با انجام فعالیت هایی مثل پرتاب کردن شی یا پوشیدن لباس دچار در رفتگی شانه خواهد شد.

راه ها و روش های درمان

معمولا باید از طریق اشعه ی X اطمینان حاصل شود که شخص دچار شکستگی استخوان نشده است، چون در مورد افرادی که دررفتگی شانه دارند، شکستگی استخوان بالایی بازو یا مفصل نیز شایع است. اگر بیمار واقعا دچار شکستگی شده باشد، بررسی های بیشتر جهت پی بردن به جزئیات شکستگی باید انجام شود.

شکستگی همراه با در رفتگی شانه باید تحت مراقبت متخصص ارتوپدی قرار گیرد و ممکن است طبق تصمیم جراح شانه به عمل جراحی نیاز باشد. اگر هیچ شکستگی مشاهده نشد، بازو به آرامی طی عملی که به آن جا انداختن گفته می شود، به محل خود درمفصل شانه باز گردانده می شود. گاهی اوقات اگر بافت های اطراف مفصل پاره شده باشند و مفصل مقاومتش را از دست داده باشد، جراحی ضروری خواهد بود. در صورتی که بافت بیش از حد کشیده شده باشد اما پارگی نداشته باشد، با تمرینات صحیح برای تقویت شانه دیگر نیازی به عمل نخواهد بود.

جا انداختن

برای آرام کردن درد بیمار و درمان دررفتگی کتف تا جایی که ممکن است، دارو تجویز می شود.جا انداختن معمولا در بخش حوادث و اورژانس انجام می شود، اما گاهی اوقات در اتاق عمل تحت بیهوشی عمومی و زیر نظر تیم ارتوپد انجام می گیرد.

فرد روی تخت نشسته و پزشک بازو را دور مفصل شانه می چرخاند تا جایی که به محل خود درون حفره باز گردد. این کار ممکن است چند دقیقه طول بکشد.

پس از این که مفصل سر جای خود برگشت، دوباره باید با اشعه ی X بررسی کرد که شانه در موقعیت صحیح قرار گرفته باشد.

ترمیم پارگی بافت های شانه

برخی افراد موقع در رفتن شانه دچار پارگی تاندون روتاتورکاف (بافت هایی که تا بالای شانه کشیده می شوند.) و یا لابروم (بافت سخت در اطراف شانه که از مفصل محافظت می کند)، می شوند. اگر این بافت ها آسیب ببینند، برای ترمیم آن ها نیاز به عمل جراحی است. در مورد برخی افراد این عمل باعث می شود خطر در رفتگی دوباره ی همان شانه در آینده به طور قابل توجه کاهش یابد. این اعمال جراحی تحت بیهوشی عمومی و به روش سوراخ کلید انجام میگیرد. در این روش از برش های کوچک و آرتروسکوپ (لوله ی نازک مجهز به نور و دوربین) استفاده می شود.

تمرینات بازو و شانه

ممکن است از بیمار خواسته شود که با بستن بازو با بانداژ خاصی به نام ولپو و آویزان کردن آن ازگردن، به مدت دو تا سه هفته به آن استراحت دهد تا بافت اطراف شانه خود را ترمیم کنند. پس از این کار، فیزیوتراپ می تواند برخی ورزش های آرام بازو و شانه را به بیمار نشان دهد تا در خانه و بدون بانداژ انجام شود. این اعمال به درمان درد شانه کمک می کند و خشکی شانه کاهش می دهد و موجب تقویت شانه می شود.

تسکین درد

ممکن است شانه طی دو تا سه هفته بسیار دردناک باشد و برای تسکین درد شانه بیمار نیاز به مصرف مسکن هایی چون پاراستامول یا ایبوپروفن داشته باشد. همواره به دوز مصرف روی بسته توجه شود.

درمان درد مچ دست و آرنج با فیزیوتراپی...